در کشاورزی مدرن، کنترل آفات یکی از چالشهای اساسی است که تأثیر مستقیمی بر افزایش عملکرد محصولات و کاهش خسارات دارد. ایمیداکلوپراید یکی از حشرهکشهای مؤثر و پرکاربرد در دنیا است که به دلیل اثربخشی بالا، ماندگاری طولانی و ایمنی نسبی برای گیاهان، به طور گسترده در مزارع و باغات مورد استفاده قرار میگیرد.
این سم که از گروه نئونیکوتینوئیدها محسوب میشود، با تأثیرگذاری بر سیستم عصبی حشرات، آنها را از بین برده و موجب کاهش جمعیت آفات در مزارع و گلخانهها میشود. در این مقاله، به بررسی ترکیب، نحوه عملکرد، موارد مصرف، مزایا، محدودیتها، روش استفاده و نکات ایمنی سم ایمیداکلوپراید میپردازیم.
ایمیداکلوپراید یک حشرهکش سیستمیک و تماسی است که با تأثیر بر گیرندههای نیکوتینی استیل کولین در سیستم عصبی حشرات، باعث ایجاد اختلال در عملکرد آنها شده و در نهایت منجر به فلج شدن و مرگ آفات میشود. این ترکیب از گروه نئونیکوتینوئیدها بوده و در دسته حشرهکشهای عصبی-سیستمیک قرار میگیرد.
ویژگیهای کلی سم ایمیداکلوپراید:
ایمیداکلوپراید با جذب از طریق برگها و ریشه گیاهان، در سراسر گیاه حرکت کرده و وارد سیستم غذایی آفات میشود. این سم از دو طریق روی حشرات تأثیر میگذارد:
۱. اثر گوارشی: با تغذیه آفات از گیاهان سمپاشیشده، سم وارد بدن آنها شده و با ایجاد اختلال در سیستم عصبی، باعث مرگشان میشود.
۲. اثر تماسی: حشرات با تماس مستقیم با محلول سم دچار مسمومیت شده و از بین میروند.
ایمیداکلوپراید برای کنترل شتهها، تریپسها، مگسهای سفید، مینوزها و ملخها در مزارع محصولات زراعی مانند گندم، برنج، ذرت، پنبه و چغندرقند استفاده میشود.
در باغات میوه مانند سیب، گلابی، هلو، مرکبات و انگور، از ایمیداکلوپراید برای مبارزه با شتهها، شپشکهای آردآلود و مگس سفید استفاده میشود.
در کشتهای گوجهفرنگی، خیار، بادمجان، فلفل و سایر سبزیجات، این سم برای کنترل حشرات مکنده مانند شتهها و سفیدبالکها مورد استفاده قرار میگیرد.
در گلخانهها، ایمیداکلوپراید برای کنترل شتهها، تریپسها و مگسهای سفید کاربرد دارد. این سم به دلیل اثرگذاری سیستمیک و ماندگاری بالا، گزینهای مناسب برای کشتهای گلخانهای است.
ایمیداکلوپراید بهسرعت از طریق برگ و ریشه جذب شده و در کل گیاه پخش میشود. این ویژگی باعث افزایش تأثیرگذاری آن در برابر آفات میشود.
این سم به دلیل ماندگاری بالا، نیاز به سمپاشیهای مکرر را کاهش داده و در کنترل آفات بهصورت پایدار عمل میکند.
ایمیداکلوپراید توانایی از بین بردن طیف وسیعی از حشرات مکنده، جونده و آفات خاکزی را دارد.
این سم در شرایط محیطی مختلف، پایدار باقی میماند و اثرگذاری خود را حفظ میکند.
به دلیل عملکرد متفاوت آن، احتمال بروز مقاومت در آفات نسبت به این سم کمتر از سایر حشرهکشهاست.
این سم میتواند برای زنبورهای گردهافشان و سایر حشرات مفید مضر باشد. به همین دلیل توصیه میشود که در زمان گلدهی محصولات کشاورزی از این سم استفاده نشود.
ایمیداکلوپراید در آب محلول است و ممکن است به منابع آب زیرزمینی نفوذ کند. بنابراین نباید در نزدیکی رودخانهها و چاههای آب استفاده شود.
در صورت استفاده مکرر و نادرست، برخی آفات ممکن است نسبت به این سم مقاومت پیدا کنند. برای جلوگیری از این مشکل، استفاده تناوبی با سموم دیگر توصیه میشود.
ایمیداکلوپراید یکی از موثرترین حشرهکشهای سیستمیک برای کنترل آفات مکنده و جونده است که با ماندگاری بالا و اثرگذاری سریع، نقش مهمی در حفظ سلامت محصولات کشاورزی دارد. با این حال، برای جلوگیری از آسیب به زنبورها و محیط زیست، باید مصرف آن بهصورت اصولی و تحت نظارت کارشناسان کشاورزی انجام شود.